Ana içeriğe geç
Tez Analiz Merkezi

İleri Ekonometrik Modeller

İleri Ekonometrik Modeller ve Doğrusal Olmayan Çözümlemeler

Ampirik araştırmalarda klasik En Küçük Kareler (EKK) veya temel zaman serisi/panel veri yöntemleri, ilişkinin "doğrusal" ve parametrelerin zaman boyunca "sabit" olduğu gibi katı varsayımlara dayanır. Ancak gerçek dünya ekonomisinde şokların etkisi değişkendir; örneğin bir kriz anında döviz kurunun enflasyona geçişkenliği, sakin dönemlerdeki geçişkenlikten çok daha şiddetlidir (dağılımın uç noktaları). Benzer şekilde, komşu bir ülkedeki ekonomik büyüme veya kriz, fiziksel ve ticari yakınlık (mekansal matris) nedeniyle doğrudan sizi de etkiler.

Özellikle Q1 ve Q2 çeyreklik dilimindeki yüksek etki faktörlü SSCI/SCI indeksli dergiler, araştırmacılardan yalnızca ortalama ve statik etkileri tahmin etmelerini değil; bu tür asimetrik şokları, rejim değişikliklerini ve mekansal yayılımları matematiksel olarak kanıtlamalarını beklemektedir. Kurumumuz; literatürün en güncel metodolojilerini oluşturan Kantil (Quantile) serisi, Spatial (Mekansal) modellemeler ve Makine Öğrenmesi (Machine Learning) destekli boyut indirgeme algoritmalarını araştırma verilerinize entegre ederek çalışmanızı metodolojik olarak sıradanlığın ötesine taşır.

Analiz Süreçlerinde Hangi Aşamalara Destek Sunuyoruz?

  • Kantil (Quantile) Regresyon ve QARDL Modelleri: Bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişkenin yalnızca koşullu ortalaması üzerindeki değil; farklı çeyreklik/yüzdelik dilimlerindeki (Örn: 0.10, 0.50, 0.90) asimetrik etkilerini tahmin eden gelişmiş regresyon ve Kantil ARDL (QARDL) modellerinin kurgulanması.
  • Mekansal (Spatial) Ekonometri Analizleri: Bölge, şehir veya ülkeler arası ekonomik ve coğrafi yakınlıkların (Spatial Weight Matrices) analize dahil edildiği Mekansal Gecikme (SAR), Mekansal Hata (SEM) ve Mekansal Durbin (SDM) panel/yatay kesit modellerinin uygulanması.
  • Rejim Değişim (Markov-Switching) Modelleri: Ekonomik veya finansal serilerdeki daralma (resesyon) ve genişleme gibi farklı rejimler (durumlar) arasındaki geçiş olasılıklarını, önceden dışsal olarak belirlenmeyen (içsel) algoritmalarla modelleyen doğrusal olmayan zaman serisi analizleri.
  • Makine Öğrenmesi (ML) Destekli Ekonometri (Lasso/Ridge/Elastic Net): Çok sayıda bağımsız değişkenin ve yüksek boyutlu verinin (Big Data) bulunduğu araştırma modellerinde, en iyi yordayıcı değişkenleri seçerek çoklu bağlantı ve aşırı öğrenme (overfitting) problemlerini çözen düzenlileştirilmiş (regularized) cezalandırma algoritmalarının çalıştırılması.
  • Fourier Yaklaşımlı Testler: Klasik yapısal kırılma testlerinin keskin (ani) kırılma varsayımını yumuşatarak, serilerdeki tedrici (smooth) ve dalgalı yapısal değişimleri trigonometrik fonksiyonlarla modele dahil eden Fourier birim kök ve eşbütünleşme analizleri.

Neden Destek Almalısınız?

  • Araştırmanızdaki değişkenler arasındaki ilişkinin homojen olmadığını, şokların kriz dönemlerinde (düşük kantiller) veya patlama dönemlerinde (yüksek kantiller) ortalamadan farklı tepkiler ürettiğini (QARDL vb.) ispatlamak istiyorsanız.
  • Hedeflediğiniz uluslararası dergideki hakemler, veri setinizdeki bölge veya ülkeler arası yayılma (spillover) etkilerini geleneksel panel veriyle değil, "Ağırlık Matrisleri (W)" barındıran Mekansal (Spatial) Ekonometri modelleriyle revize etmenizi talep ettiyse.
  • Geleneksel regresyon analizlerinde çok fazla bağımsız değişken kullanarak serbestlik derecesini kaybettiyseniz ve makine öğrenmesi algoritmalarıyla (Lasso/Ridge) modelinizi akademik standartlarda optimize etmeniz gerekiyorsa.
  • Serilerinizdeki yapısal kırılmaların sadece belirli bir yılda aniden gerçekleşmediğini, uzun bir zamana yayılan tedrici bir geçiş (Fourier veya Markov-Switching) sergilediğini gelişmiş R veya Stata kodlarıyla kanıtlamayı hedefliyorsanız.

Kimler İçin Uygun?

  • Yalnızca ilişkinin varlığını değil, şokların şiddetinin verinin hangi bölgesinde daha yoğun hissedildiğini asimetrik ve kantil temelli modellerle tartışarak literatürde çığır açmak isteyen araştırmacılar.
  • Coğrafi bilgi sistemleri (GIS), turizm, bölgesel iktisat veya çevre ekonomisi (Environmental Kuznets Curve vb.) alanlarında çalışıp, "mekansal komşuluk" etkilerini ekonometrik modellere dahil etmek zorunda olan akademisyenler.
  • Yapay zeka ve makine öğrenimi tekniklerini klasik ekonometri ile harmanlayarak yüksek hacimli verilerde tahmin (forecasting) modelleri kuran ve etki faktörü en yüksek nicel dergileri hedefleyen veri analistleri.